Is ontbijt de belangrijkste maaltijd van de dag?

De meest voorkomende redenen dat mensen hun ontbijt overslaan, is om gewicht te verliezen en om tijd te besparen. Maar klopt het dat ontbijt de belangrijkste maaltijd van de dag is?

Het overslaan van het ontbijt bespaart misschien tijd in de ochtend. Sommige mensen voelen zich zonder ontbijt echter moe of futloos. Heb jij daar last van, neem dan de tijd om te ontbijten.

Ook voor je gewicht is ontbijt geen wondermiddel. In een overzicht van 13 gerandomiseerde studies vielen mensen die het ontbijt oversloegen gemiddeld 0,44 kilo meer af dan mensen die ontbeten. De studies waren kort en van beperkte kwaliteit. Hoe vaak je eet, maakt voor afvallen niet uit, zolang je minder energie binnenkrijgt dan je verbruikt. Sla je het ontbijt over omdat je bang bent om aan te komen? Bespreek dat dan met je huisarts.

Ontbijt je graag? Gebruik die paar minuutjes waarbij je normaal nog even in bed ligt dan om goed te ontbijten, en vervang de vette snacks tussendoor door gezonde snacks.

Wat laat onderzoek zien?

In hetzelfde overzicht van studies aten mensen die ontbeten gemiddeld ongeveer 260 kilocalorieën per dag meer. De resultaten liepen wel uiteen en de deelnemers werden kort gevolgd: voor gewicht gemiddeld zo'n 7 weken.

Het Voedingscentrum noemt regelmatig ontbijten voor de meeste mensen wel gezond. In studies hangt ontbijten samen met minder kans op obesitas, diabetes type 2, hartziekten en hoge bloeddruk. Maar dat kan ook komen doordat ze vaker niet roken en meer bewegen. Over de lange termijn is weinig bekend. Of ontbijt echt de belangrijkste maaltijd van de dag is, kunnen we dus niet zeggen.

Voor wie ligt het anders?

Kinderen en jongeren kunnen het ontbijt beter niet overslaan. Bij hen hangt ontbijten samen met gezonder eten en meer voedingsstoffen. Zwangeren en vrouwen die borstvoeding geven, raadt het Voedingscentrum periodiek vasten af, en het overslaan van het ontbijt kan daar een vorm van zijn. Heb je diabetes of gebruik je medicijnen waarbij vaste eetmomenten belangrijk zijn? Overleg dan eerst met je arts of diëtist voordat je maaltijden overslaat.

Wat kun je eten?

• Volkoren of bruin brood met bijvoorbeeld 30+ kaas, 100% pindakaas, een gekookt ei of tomaat.
• Havermout of muesli met magere of halfvolle melk of yoghurt. Kies muesli met weinig toegevoegd suiker en zonder toegevoegd zout.
• Fruit, zoals banaan, appel of bessen.
• Water, thee of koffie zonder suiker, of halfvolle melk of karnemelk.

Heb je 's ochtends geen trek of geen tijd? Neem je ontbijt mee of eet later op de ochtend iets gezonds, zoals fruit, magere zuivel of een volkoren boterham. Je kunt ook de avond ervoor alvast iets klaarzetten. Merk je dat je zonder ontbijt later meer snackt of grotere porties eet? Dan kan een gezond ontbijt juist helpen.